zondag 4 november 2001
Lieflijk beginnen we dit concert. Met de Siegfried Idyll van Richard Wagner (1870), een dichterlijke beschrijving van het eenvoudige geluk. Deze idylle was een verjaardagsgeschenk voor zijn vrouw en een terugblik op de geboorte van hun zoon Siegfried. Het is een heel eigen, sfeervolle uiting van zijn blijdschap.
Mendelssohn Bartholdy volgt met Psalm 42 (1838), romantisch en toegewijd. Een ode aan het goddelijke. Net als het hert smacht naar helder water, zo verlangt onze ziel naar God.
Johannes Brahms was jong toen hij zijn requiem schreef. In tegenstelling tot andere componisten koos hij voor zijn moedertaal. Hij gebruikte bijbelteksten om zich beter te kunnen uitdrukken. Troost, dat is wat hij wil bieden aan de nabestaanden. Geen groots Dies irae, maar een prachtig romantische uitwerking van zijn eigen opvattingen. Zelf noemde hij het een menselijk requiem. Tijdens het schrijven van dit meesterwerk overleed Johannes Brahms' moeder. Ein deutsches Requiem (1868) is bedoeld voor degenen die verder leven.
Onze dirigent Frank Deiman besteedt tijdens de repetities veel aandacht aan het juiste gevoel bij woorden en muziek. Graag wil ik hem namens alle koorleden hiervoor van harte danken. Het is fijn om met Frank te werken. We hebben vele aangename muzikale uren doorgebracht.
Troost is iets universeels en hoeft niet alleen verbonden te worden aan overlijden en overledenen. Ook andere gebeurtenissen in het leven kunnen ons leiden naar het zoeken van vertroosting in de muziek.
Wij hebben uitgekeken naar deze uitvoering en wensen u een heel fijn concert toe.
Ingrid van Bergenhenegouwen
voorzitter
22-5-1813 Leipzig - 13-2-1883 Venetië
Richard Wagner schreef op 11-jarige leeftijd al tragedies, maar door werken van Weber en Beethoven besloot hij componist te worden. Op z'n twintigste werd hij koorleider in Würzburg en later orkestleider aan het Hof van Saksen. In 1845 verscheen Tannhäuser, vervolgens voltooide hij Lohengrin.
Vanaf 1850 verblijft Wagner in Zwitserland, waar zijn huwelijksproblemen hun weerslag vinden in Tristan und Isolde. Vervolgens voltooit hij Die Walklüre. Het werk wordt slecht onthaald. Lodewijk II van Beieren is erg onder de indruk van Lohengrin en wordt de beschermheer van de componist. Maar roddel en achterklap leiden tot zijn ontslag. In 1867 trekken Wagner en Cosima, vrouw van Hans van Bülow en dochter van Liszt, zich terug aan het meer van Luzern. Ter gelegenheid van de geboorte van hun zoon Siegfried componeert hij Siegfried Idyll (1869). Wagner overleed plotseling in januari 1883.
3-2-1809 Hamburg - 4-11-1847 Leipzig
Felix Mendelssohn Bartholdy, componist, dirigent, pianist en organist trad als 9-jarige voor het eerst op als pianist en componeerde vier jaar later al zijn eerste werken. Zijn begaafdheid werd in het ouderlijk huis zeer gecultiveerd, hij beheerste vier talen en was goed op de hoogte van literatuur, geschiedenis, filosofie en schilderkunst. Bovendien stelde zijn vader hem een klein eigen orkest ter beschikking, waardoor hij de gelegenheid kreeg zijn composities dadelijk zelf te horen en zich ook als dirigent te bekwamen.
In 1821 leerde hij C.M. von Weber kennen, voor wie hij grote bewondering had en ontmoette hij Goethe, die hem sedertien met vaderlijke belangstelling bejegende. Op zeventienjarige leeftijd componeerde Mendelssohn zijn eerste repertoirestuk Ein Sommernachtstraum. Mendelssohn was twintig jaar, toen hij erin slaagde een -door hem zelf gedirigeerde - uitvoering door te zetten van de Matthäus Passion van Bach, die na diens dood in de vergetelheid was geraakt.
7-5-1833 Hamburg - 3-4-1897 Wenen
Johannes Brahms behoort tot de romantiek, maar hield tevens vast aan vast aan de klassieke traditie. Hij werd in zijn tijd beschouwd als de belangrijkste vertegenwoordiger van de Duitse muziektraditie en nam stelling tegen de vooruitstrevende Nieuw-Duitse School. Brahms kreeg onder ander muziekles van zijn vader, een contrabassist. Op 10-jarige leeftijd debuteerde hij als pianist. In 1848 maakte hij door Hongaarse vluchtelingen in Hamburg kennis met de csárdás en de alla zingarese-stijl, wat later een belangrijk stempel op zijn werk zou drukken. In deze tijd ontmoette hij de Hongaarse violist Eduard Hoffmann met wie hij een aantal tournees maakte. Van grote betekenis was de ontmoeting met Robert Schumann die het creatieve talent van Brahms onderkende. Met Clara Schumann onderhield Brahms een levenslange hechte vriendschap. Brahms werkte als pianist en koordirigent in o.a. Detmold en Hamburg en in Wenen, waar hij directeur was van de Singakademie. In 1872 vestigde hij zich definitief in Wenen. Tot 1875 dirigeerde hij de Weense Gesellschaftskonzerte, waar hij grote werken uit de barok introduceerde. Zijn compositorisch oeuvre was inmiddels al omvangrijk geworden. Eén van Brahms' belangrijkste werken is Ein deutsches Requiem voor solisten, koor en orkest. De première had veel succes en bevestigde zijn grote naam als componist.
Vanaf 1881 componeerde Brahms als een bezetene allerlei muziekstukken voor diverse instrumenten. Zijn laatste werken zijn illustratief voor zijn laatste levensfase: die van een man, die lijdt onder het verlies van zijn vrienden, waaronder zijn hartsvriendin Clara Schumann en van de mens die die berust in de naderende dood.
Brahms leed aan leverkanker. Hij overleed in 1897 in zijn woning in Wenen.
Het Ensemble Conservatoire bestaat uit een vaste kern van beroepsmusici, die in grote professionele orkesten werken of actief zijn in het onderwijs aan conservatoria en muziekscholen. Het orkest is een aantal jaren geleden speciaal opgericht voor het begeleiden van koren. Met een tiental koorbegeleidingen per jaar heeft het ensemble in de loop van de jaren een goede naam verworven voor wat betreft betrouwbaar en hoogstaand orkestspel van barok- en romantische muziek.
Rob Engels is meer dan 15 jaar concertmeester en organisator van het Ensemble Conservatoire uit Zwolle. Hij studeerde viool aan het Conservatorium Zwolle bij Jan Hulst en behaalde in 1981 het diploma Uitvoerend Musicus. Na een studie van een jaar in Brussel bekwaamde hij zich op de barokviool aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Sigiswald Kuyken was daar zijn leermeester.
Tom Sol studeerde aan het Sweelinck Conservatorium te Amsterdam. Als afsluiting zong hij de titelrol in Mozarts Le nozze di Figaro o.l.v. Harmut Haenchen. Hij werkte mee aan opera's uit alle stijlperioden, van barok tot Mozart, Puccini, Britten, Strauss en Wagner. Hij zong onder meer met de Vlaamse Opera, de National Reisopera en de opera van Nürnberg.
Tom Sol zingt internationaal zowel in het traditionele als in het onorthodoxe oratorium-, concert-, en liedrepertoire. Als zanger, componist en tekstschrijver is hij bezig met Nederlandse vocale muziek. Hij zong o.a. in een opera van Peter Schat en in het Holland Festival van 1998 in de televisie-opera van Heppener. Op cd is hij te horen in verschillende opera's, liederen en oratoria. Hij is docent aan de Hoge School voor de Kunsten in Arnhem.
Machteld Baumans studeerde aan het Sweelinck Conservatorium te Amsterdam. Zij debuteerde als Pamina in Mozarts Zauberflöte en is sindsdien regelmatig te gast bij diverse opera- en toneelgezelschappen. Zo werkte zij bij de Nederlandse Opera (o.a. tijdens een gastoptreden in Sydney, Australië), Opera Spanga, Opera Zuid en de Nationale Reisopera.
Ook op het concertpodium is Machteld Baumans actief: zij trad o.m. op voor het Holland Festival Oude Muziek, The Early Music Festival in San Antonio en trad op met o.a. de Amsterdamse Bachsolisten, het Combattimento Consort, Archibudelli, het Nederlands Kamerorkest o.l.v. Hartmut Haenchen en het Residentie Orkest. Tevens maakte zij opnamen voor de Nederlandse en Britse omroep. Voor de nabije toekomst staan o.a. operaproducties bij de Nationale Reisopera en Opera Zuid op het programma.
Dirigent Frank Deiman studeerde piano, koor- en orkestdirectie aan het Conservatorium in Enschede, waar hij nu werkt als docent piano en ensembleleiding.
Hij is dirigent van diverse koren en momenteel leidt hij naast Toonkunstkoor Euterpe het kamerorkest Friends of Art. Naast het dirigeren van koren en orkesten speelt hij als pianist regelmatig bij cabaretvoorstellingen.
Deiman schrijft muziek voor theater, zoals o.a. voor "Het Twents Paradijs" (over de ondergang van de Twentse textiel) en "Peer Gynt", een productie van de Engelenbak in Amsterdam, en de volksmusical "De Pathmosprinses". Op tekst van Willem Wilmink en muziek van Frank Deiman voerde 'Toonarbeiderbond Twente', een klein professioneel gezelschap, deze voorstelling uit. In het Saxion Operafestival 2000 en 2001 leidde Deiman de nederlandstalige familievoorstelling "http://www.b@rbier.nl", waarin hij de muziek van Rossini bewerkte voor solisten, kinderkoor en een klein ensemble. Dit jaar wordt de familie-opera "Meralda" opgevoerd, eveneens op de tekst van Willem Wilmink en de muziek van Frank Deiman. In het Vestzaktheater in Enschede werkt Deiman als muzikaal leider, onlangs van de musical "Anatevka" en nu van de productie "Metropolis". In oktober 2001 ontving Deiman de Rinus Luttikhuis Prijs, waarmee hij in Enschede werd onderscheiden voor zijn inzet om met kinderen en amateurs muziek te maken.
Euterpe
Tot mijn verbazing heb ik in uw krant geen verslag gelezen van het concert dat Toonkunstkoor Euterpe heeft gegeven in de Lebuïneskerk. Naar mijn mening heeft een koor, dat al zo lang op een bijzondere wijze en op het getoonde niveau heeft bijgedragen aan het cultureel leven van Deventer op z'n minst een reactie van u verdient. Toonkunstkoor Euterpe heeft onder leiding van dirigent Frank Deiman en met medewerking van Ensemble Conservatoire uit Zwolle en de solisten Machteld Baumans en Tom Sol, een mooi opgebouwd concert verzorgd. Het eerste, instrumentaal deel, de 'Siegfried Idyll' van R. Wagner, was een subtiele opening tot de andere werken.
Hierna volgde 'Psalm 42' van F. Mendelssohn Bartholdy, 'Wie der Hirsch schreit', met een prachtige sopraansolo van Machteld Baumans, om na de pauze te komen tot het, in deze tijd, begin november, zo passende: 'Ein deutsches Requiem' van Joh. Brahms.
Een groot koorwerk zoals dit Requiem, dat weinig door amateurkoren in z'n geheel wordt gezongen, vraagt van dirigent en koor veel inzet en durf.
Toonkunstkoor Euterpe heeft, mede door de verdienste van dirigent Frank Deiman, dit werk met grote muzikale zeggingskracht, mooie nuances en duidelijke dictie ten gehore gebracht.
De solopartijen die door sopraan Machteld Baumans en bariton Tom Sol werden vertolkt waren helder, krachtig en gepast dramatisch. Het Ensemble Conservatoire, dat graag samenwerkt met Toonkunstkoor Euterpe begeleidde het koor met de juiste bescheidenheid en aandacht, waardoor een samengaan van koor, solisten en orkest tot stand is gekomen, die de bezoekers van dit concert een prachtige middag hebben bezorgd, jammer, Deventer Dagblad, een gemiste kans om het concertpubliek van uw stad over dit geslaagde concert te informeren.
Mevr. C. Grootenboer,
APELDOORN
Deventer Dagblad 14-11-2001
Open deze pagina zonder frames - Open deze pagina zonder opmaak
Home - Aspirant Leden - Programma - Contact - Vrienden van Euterpe - Gastenboek - Links - Concerten - Sitemap - Archief - Intern
Matthäus Passion - Requiem
Deze website wordt gehost door 123XS Webhosting Services.
